Kleszcz u psa 0

Kleszcze to niepozorne pajęczaki, które pomimo swoich niewielkich rozmiarów mogą okazać się niebezpieczne dla życia i zdrowia zwierząt. Przenoszą one wiele czynników chorobotwórczych, takich jak: bakterie, wirusy czy pierwotniaki. Patogeny te wywołują wiele poważnych chorób. Do najlepiej zbadanych chorób należą: bolerioza, babeszjoza i kleszczowe zapalenie mózgu.

Po zapoznaniu się z tym artykułem będziesz wiedział:

  • Czy kleszcze są groźne dla psów?

  • Jakie choroby u psów wywołują kleszcze?



CYKL ŻYCIA I MIEJSCA WYSTĘPOWANIA KLESZCZY

Kleszcze występują powszechnie na obszarze całego kraju - głównie w lasach liściastych i mieszanych, w zaroślach, na krzewach i w wysokich trawach (łąki, pastwiska, nieużytki). Niektóre gatunki kleszczy preferują stanowiska leżące w okolicach bagien lub okresowo zalewanych terenów przez okoliczne rzeki i jeziora. Większość gatunków kleszczy jest aktywna od wczesnej wiosny do połowy listopada. 

Podczas swojego cyklu życiowego kleszcze mają kilku gospodarzy (żywicieli). Żerowanie na ciele danego żywiciela trwa od paru dni do nawet kilku tygodni. Podczas zmiany gospodarza kleszcze stają się nosicielami wielu groźnych chorób.

Kleszcz

DLACZEGO KLESZCZE SĄ GROŹNE DLA PSÓW?

Kleszcze (obok komarów) należą do głównych wektorów chorób zakaźnych u zwierząt, zarówno domowych, jak i hodowlanych. Zwierzę, które zostało żywicielem tego pasożyta, może zapaść na wiele chorób, takich jak: boleriozakleszczowe zapalenie mózguanaplazmoza granulocytarna psów czy babeszjoza. Jak wspomnieliśmy, kleszcze żywią się krwią i pasożytują na ciele swoich gospodarzy. Aparat gębowy kleszcza jest bardzo dobrze wyspecjalizowany. Jego kształt przypomina harpun i umożliwia mu odpowiednie "zakotwiczenie" w ciele i żerowanie.

CHOROBY ODKLESZCZOWE WYSTĘPUJĄCE U PSÓW

BabeszjozaW ciałach niektórych gatunków kleszczy (np. kleszczy łąkowych) mogą rozwijać się duże pierwotniaki. Jednymi z nich są babesia canis, które wywołują babeszjozę psów (babesiosis canum). Pierwotniaki te mnożą się w układzie pokarmowym kleszcza, skąd przemieszczają się do innych narządów (m.in. jajników i gruczołów ślinowych). Zarażona samica kleszcza może więc przekazać chorobę zarówno żywicielowi, jak i swojemu potomstwu. 
Do zakażenia tą chorobą dochodzi wówczas, gdy kleszcz będący nosicielem protistów babeszjozy, wprowadzi do krwiobiegu żywiciela chorobotwórcze pierwotniaki, które w krótkim czasie atakują krwinki czerwone (erytrocyty). Pierwotniaki przenikają do wnętrza komórek i w szybkim tempie rozmnażają się, powodując ostatecznie rozerwanie krwinek. To z kolei powoduje u psa anemię i osłabienie. Uszkodzeniu ulega wiele narządów wewnętrznych, a dodatkowo pies może zachorować na żółtaczkę. Bez interwencji lekarza weterynarii babeszjoza doprowadzi do śmierci czworonoga. Dotychczas sądzono, że do zakażenia psa pierwotniakami babeszjozy dochodzi wówczas, gdy kleszcz żeruje na żywicielu powyżej 48 godzin. Obecnie jednak sądzi się, że w niektórych sytuacjach (np. wówczas, gdy kleszcz żywił się uprzednio na innym psie) zarażenie zwierzęcia może nastąpić już po 8 godzinach.

Objawami choroby są: apatyczność, osłabienie i brak apetytu, problemy neurologiczne, mocz w kolorze ciemnoczerwonym, duszności, przyspieszona akcja serca, wymioty, krwawa biegunka, wysoka temperatura ciała.


CZY WIESZ, ŻE ...


Za inwazje u zwierząt domowych (zarówno w Polsce, jak i w innych krajach sąsiednich) są najczęściej odpowiedzialne następujące gatunki kleszczy: kleszcze pospolite (ixodes ricinus), kleszcze łąkowe (dermacentor reticulatus) oraz kleszcze jeżowe (ixodes hexagonus).


Anaplazmoza granulocytarna psów. Wywoływana jest przez bakterie Anaplasma phagocytophilum, których wektorami są kleszcze pospolite. Podczas wkłuwania się pasożyta w skórę żywiciela, niebezpieczne drobnoustroje przemieszczają się z jelit kleszcza (gdzie zwykle bytują) do jego gruczołów ślinowych. Po 36-48 godzinach od ukąszenia kleszcza ma miejsce transmisja patogenu do komórek zaatakowanego gospodarza. Objawy kliniczne anaplazmozy są nieswoiste. W pierwszym okresie występuje u zakażonego zwierzęcia osłabienie i wysoka gorączka. Pies jest również apatyczny i ospały, nie wykazuje przy tym apetytu. Z czasem dochodzi do spadku masy ciała, a także krwawienia z błon śluzowych oraz powiększenia niektórych organów wewnętrznych - wątroby, śledziony, a także węzłów limfatycznych. 
Choroba ta nie jest aż tak groźna, jak wspomniana już babeszjoza, czy też bolerioza lub kleszczowe zapalenie mózgu, niemniej jednak stopniowo wyniszcza organizm psa na skutek powikłań. Nie notuje się natomiast przypadków śmierci psów, spowodowanych przez tę chorobę.



Bolerioza. Jest to choroba zakaźna wywoływana przez krętki Borrelia burgdorferi, których nosicielem w Polsce są głównie kleszcze pospolite. Krętki te to Gram-ujemne bakterie o dość charakterystycznym spiralnym kształcie, od których wywodzi się ich nazwa. Głównym rezerwuarem krętków w środowisku są małe ssaki i gryzonie, a także ptactwo. Do zakażenia psa boleriozą dochodzi podczas żerowania kleszcza (krętki wędrują z jelita środkowego do gruczołów ślinowych). Ze śliny kleszcza bakterie dostają się do organizmu żywiciela ostatecznego. Z reguły ma to miejsce po 24-48 godzinach od momentu wkłucia się kleszcza w ciało. W miejscu ukąszenia pasożyta dochodzi do lokalnego stanu zapalnego. Krętki szybko namnażają się w skórze, a następnie przedostają się do krwi. W przypadku psów z reguły nie są widoczne objawy kliniczne zaraz po zakażeniu. Objawami z reguły jest osowiałość, niechęć do jedzenia czy gorączka. Po około dwóch dnia zwierzę wraca do zdrowia jednak tylko pozornie. Pełny obraz choroby objawia się bowiem po wielu tygodniach (a nawet miesiącach) od zakażenia. Boleriozę leczy się antybiotykoterapią. Ważnym aspektem w walce z boleriozą jest stosowanie odpowiednich środków profilaktycznych: preparatów przeciwko kleszczom i szczepień ochronnych.

Kleszczowe zapalenie mózgu. 
Choroba ta jest wywoływana przez wirus należący do rodzaju Flavivirus. Głównym rezerwuarem wirusa są drobne ssaki, przede wszystkim gryzonie. Kleszcze żerują najpierw na nich, aby później przenieść się na większe zwierzęta. Do zarażenia dochodzi w trakcie ukąszenia kleszcza. Pajęczak wpuszcza ślinę do organizmu żywiciela, przekazując w ten sposób także wirusa. Objawami kleszczowego zapalenia mózgu są: gorączka, apatia, brak apetytu, nieuzasadniona agresja, zaburzenia ruchu i koordynacji. W dalszym etapie choroby może dojść do porażenia niektórych nerwów oraz utraty czucia (np. w kończynach lub w okolicach głowy). Nie ma leczenia przyczynowego kleszczowego zapalenia mózgu. Leczenie wyłącznie objawowe (zwalczanie objawów choroby oraz łagodzenie cierpienia pacjenta). Niestety, tylko niewielka liczba psów wygrywa walkę z chorobą. Te, którym uda się przeżyć powracają do formy w okresie od 6 do 12 miesięcy. Chorobie można zapobiec przede wszystkim poprzez minimalizowanie możliwości ukąszenia psa przez kleszcze i oczyszczanie futra zwierzęcia z tych pasożytów.

PODSUMOWANIE
  • Do najczęściej spotykanych chorób psów powodowanych przez kleszcze należą: bolerioza, anaplazmoza granulocytarna, babeszjoza oraz kleszczowe zapalenie mózgu. Dwie ostatnie z wymienionych chorób są szczególnie niebezpieczne i często kończą się śmiercią zwierzęcia.
  • W razie stwierdzenia, że kleszcz żerował na psie, należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. 
  • W przypadku chorób odkleszczowych szczególną rolę odgrywa profilaktyka. Warto zabezpieczyć swojego psa przed pasożytami stosując np. obroże (gorzej sprawdzają się u psów z długą sierścią), krople lub tabletki przeciwkleszczowe. Po każdym spacerze (szczególnie wówczas, jeśli pies biegał w lesie lub po łące) należy dokładnie obejrzeć futro psa i usunąć kleszcze.

BIBLIOGRAFIA
  • B. Skotarczak, Babeszjoza człowieka i psa domowego: etiologia, chorobotwórczość, diagnostyka, "Wiadomości Parazytologiczne" 2007, 53(4).
  • A. Piekara-Stępińska, J. Piekarska, Inwazje kleszczy u psów - o czym należy pamiętać w „sezonie kleszczowym”, "Magazyn Weterynaryjny" 2019, nr 07/08.
  • G. Kotomski, Babeszjoza psów, "Magazyn Weterynaryjny" 2002, nr 07/08.
  • A. Sikorska-Kopyłowicz, P. Jonkisz, P. Sławuta, A. Kurosad, I. Herman, Borelioza u psa - przypadek kliniczny,"Magazyn Weterynaryjny" 2019, nr 05.



Skomentuj na Facebooku

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl